Drukuj

Informacja dla osób podróżujących do Pakistanu, Syrii, Kamerunu, Gwinei

Równikowej, Afganistanu, Etiopii, Iraku, Izraela, Somalii i Nigerii

w odniesieniu do poliomyelitis

Informacja opracowana na podstawie materiałów WHO i ECDC z 28 lipca 2014 r.

i jest aktualna na dzień dzisiejszy

W dniu 5 maja 2014 r. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wydała komunikat, w którymokreśliła transgraniczne rozprzestrzenianie się dzikiego wirusa polio w roku 2014 jako wydarzenienadzwyczajne, stanowiące międzynarodowe zagrożenie dla zdrowia publicznego. WHO podkreśla, żeobecna sytuacja może skutkować niepowodzeniem w prowadzonym od lat ogólnoświatowymprogramie, mającym na celu eradykację poliomyelitis na całym świecie.

Szacuje się, że pod koniec 2013 r., 60% przypadków choroby było wynikiemmiędzynarodowego szerzenia się dzikiego szczepu wirusa polio i istnieje coraz więcej dowodów, żedo rozprzestrzenienia przyczyniły się podróżujące osoby dorosłe. W trakcie trwającego tzw. niskiego sezonu szerzenia się choroby, stwierdzono międzynarodowe rozprzestrzenianie się dzikiego szczepu wirusa polio z trzech, w których występuje choroba: z Pakistanu do Afganistanu, z Syrii do Iraku oraz z Kamerunu do Gwinei Równikowej. Z kolei Gwinea Równikowa została w czerwcu 2014 r. zaliczona do państw eksportujących dzikiego wirusa polio z uwagi na fakt, iż wykryte w próbkach ścieków pobranych na międzynarodowym lotnisku w Sao Paolo w Brazylii dzikie szczepy wirusa polio wykazały ścisłe podobieństwo do szczepów krążących w Gwinei Równikowej.

W związku z tą sytuacją są podejmowane skoordynowane działania międzynarodowe w celu przerwania transmisji wirusa polio. Konsekwencje dalszego rozprzestrzeniania się wirusa polio mogą być szczególnie dotkliwe w obliczu sytuacji, gdy wiele państw wolnych od choroby, ale w których toczą się konflikty, i w związku z czym poziom zaszczepienia przeciwko polio znacznie się obniżył, może być szczególnie podatnych na ponowne pojawienie się choroby.

Mając na uwadze powyższe, przed podróżą do Pakistanu, Kamerunu, Syr i i oraz Gwinei Rów n i k ow e j , z zamiarem pobytu powyżej 4 tygodni w tych krajach, zaleca się:

§ posiadanie aktualnego szczepienia przeciwko poliomyelitis, które zostało przeprowadzone nie dawniej, niż na 12 miesięcy przed planowanym terminem opuszczenia jednego z czterech wymienionych wyżej państw

§ szczepienie powinno zostać udokumentowane w Międzynarodowej Książeczce Szczepień (ang. International Certificate of Vaccination), stanowiącej dowód szczepienia.

W przypadki  braku aktualnego szczepienia władze Pakistanu, Kamerunu, Syri i Gwinei Równikowej mogą  w związku z wymogami  WHO oczekiwać wykonania  szczepienia przed dopuszczeniem terytorium   kraju  w stosunku do osób  przebywających  na terytorium  powyzej 4 tygodni

Z kolei przed podróżą do Afganistanu, Etiopii, Iraku, Izraela, Somalii oraz Nigerii, z zamiarempobytu powyżej 4 tygodni w jednym z wyżej wymienionych krajów, zaleca się posiadanie dokumentupoświadczającego wykonanie szczepienia przeciwko poliomyelitis, które zostało przeprowadzone niedawniej, niż na 12 miesięcy przed planowanym terminem opuszczenia jednego z sześciuwymienionych wyżej państw.

2

Sytuacja epidemiologiczna w zakresie poliomyelitis na świecie Pakistan: W 2014 r. stwierdzono w sumie 99 przypadków poliomyelitis wywołanych dzikim wirusemtypu 1 (WPV1) oraz 16 przypadków spowodowanych wirusem typu 2 pochodzenia szczepionkowego(cVDPV2). Najwięcej przypadków choroby notuje się w Północnym Waziristanie, który jestjednocześnie regionem, gdzie występuje największa liczba przypadków porażennych polio na świecie.Na tym obszarze, od połowy 2012 r. lokalni przywódcy zawiesili akcje szczepień u dzieci. Natomiastgęsto zaludniona dolina Peszawar jest uważana za główne źródło transmisji wirusa, w związkuz masowymi przemieszczeniami ludności przez dolinę do innych części kraju.

Mimo wrogiej postawy przywódców fundamentalistycznych ugrupowań religijnych zarówno wobecsamych szczepień, jak i przedstawicieli organizacji międzynarodowych (UNICEF, WHO), którzyuczestniczą w akcjach szczepień przeciwko poliomyelitis, władze kontynuują szczepienia wszystkichosób w punktach tranzytowych na terytorium kraju oraz w ramach objazdowych kampanii szczepień(tzw. house-to-house).

Afganistan: Większość kraju jest wolna od polio, jednak w kraju do tej pory nie zostało przerwanekrążenie wirusa głównie z uwagi na niekorzystną sytuację epidemiologiczną w sąsiadującymPakistanie. W 2014 r. zanotowano 8 nowych zachorowań na poliomyelitis wywołane typem 1 wirusa(WPV1). Ostatni przypadek stwierdzony w prowincji Khost jest powiązany z zachorowaniami wpobliskim Północnym Waziristanie (Pakistan). Władze zapewniają szczepienia wszystkich dzieciponiżej 10 roku życia, które zostały przesiedlone z Pakistanu, dwuwalentną szczepioną doustną(bOPV). Kolejna akcja szczepień o zasięgu krajowym planowana jest w sierpniu 2014 r.

Syryjska Republika Arabska: Do chwili obecnej władze Syrii potwierdziły laboratoryjnie 36przypadków poliomyelitis (35 przypadków w 2013 r. i jeden w 2014 r.).W związku z toczącym się konfliktem w Syrii, poziom zaszczepienia populacji przeciw polio zmalałz 95%w latach 2002-2010 do 52% w 2012 roku.Władze kraju oraz państw sąsiadujących planują kolejną akcję masowych akcje szczepień przeciwkopoliomyelitis w sierpniu 2014 r. Ponadto, w związku z sytuacją w kraju, WHO i UNICEFwspółpracują ze wszystkim organizacjami i agencjami dostarczającymi pomoc humanitarną do Syrii,m.in. poprzez zapewnienie szczepienia dzieci.

Irak: Irak jest jednym z krajów Bliskiego Wschodu, w których po wielu latach (ostatni przypadekw 2000 r.) zanotowano zachorowanie na poliomyelitis wywołane dzikim szczepem wirusa polio typu1 (WPV1) pochodzącym z Pakistanu. W 2014 r. stwierdzono 2 przypadki poliomyelitis w tym kraju.Podobnie jak w innych państwach regionu, kolejna masowa akcja szczepień planowana jest nasierpień 2014 r.

Kamerun: W 2014 r. odnotowano w sumie 3 nowe przypadki poliomyelitis, jednak stwierdzonepoważne braki w jakości nadzoru pozwalają podejrzewać, że realna liczba przypadków może byćwyższa i skutkują brakiem możliwości przerwania transmisji wirusa. W marcu 2014 r. WHOpodniosło poziom ryzyka międzynarodowego rozprzestrzenia wirusa z Kamerunu do bardzowysokiego.

Gwinea Równikowa: Odnotowano 5 nowych, a jednocześnie pierwszych od 1999 r. w tym krajuprzypadków poliomyelitis wywołanych dzikim wirusem WPV1. Zachorowania wystąpiły w CentroSur, Bioko Norte i Litoral. W kraju poziom zaszczepienia populacji przeciwko polio wynosi jedynie

3

40%. Wystąpienie zachorowań na terenie Gwinei Równikowej ma związek z przypadkamipoliomyelitis w Kamerunie.Począwszy od 26 lipca zaplanowano przeprowadzenie masowej akacji szczepień wszystkich osób,niezależnie od wieku.

Półwysep Somalijski: W 2014 r. odnotowano 1 przypadek poliomyelitis wywołany wirusem typu 1(WPV1) w Etiopii oraz 4 w Somalii. W czerwcu w Somalii przeprowadzona została kolejna masowa akcja szczepień uzupełniających.

Nigeria: W 2014 r. stwierdzono 5 przypadków poliomyelitis wywołanych dzikim szczepem wirusatypu 1 (WPV1) oraz 14 przypadków wywołanych wirusem szczepionkowym (cVDPV2). W lipcu2014 r. przeprowadzono szczepienia uzupełniające na północy kraju, natomiast w sierpniu i wrześniuplanowane są kampanie obejmujące większe obszary Nigerii.

Izrael oraz Autonomia Palestyńska: W Izraelu w okresie od lutego 2013 r. do marca 2014 r.wyizolowano dziki szczep WPV1 w łącznie 150 próbkach środowiskowych. Jednak od marca 2014 r.nie stwierdzono już dodatnich próbek ścieków.Ponadto, w 2013 r. wirus został wyizolowany także od osób, u których nie stwierdzono objawówklinicznych choroby.Na terenie Autonomii Palestyńskiej jak dotąd stwierdzono 3 dodatnie próbki środowiskowe.Do chwili obecnej nie odnotowano na terenie Izraela oraz Autonomii Palestyńskiej żadnegoprzypadku zachorowania u ludzi przebiegającego z objawami ostrego porażenia wiotkiego.Władze podjęły działania polegające na przeprowadzeniu akcji masowych szczepień ochronnychdoustną szczepionką OPV wszystkich dzieci poniżej 10 roku życia. Ponadto doustna szczepionkaOPV została ponownie wprowadzona do kalendarza szczepień dla dzieci w 6-tym i 18-tym miesiącużycia.

Brazylia: Obecność dzikiego szczepu wirusa polio (WPV1) odnotowano w próbkach ściekówpobranych w marcu w okolicy międzynarodowego lotniska w Sao Paulo. Jak dotąd nie wystąpiłyzachorowania wśród ludzi. Badania wskazują, że wirus ma powiązanie z wirusem polio krążącym wGwinei Równikowej.

W Polsce ostatni przypadek poliomyelitis wywołany dzikim szczepem wirusa miał miejsce 1984 r.,natomiast cały Region Europejski WHO został uznany za wolny od tej choroby w 2002 r.

Informacje nt. choroby

Poliomyelitis (inne nazwy to: nagminne porażenie dziecięce, wirusowe zapalenie rogów przednichrdzenia kręgowego, choroba Heinego – Medina) jest wysoce zakaźną chorobą wywoływaną przezenterowirus, który jest zaraźliwy szczególnie dla dzieci poniżej 5 roku życia, ale zachorować może każda niezaszczepiona osoba, bez względu na wiek. Zakażenie następuje głównie drogą pokarmowąprzez przedmioty i żywność lub wodę skażone wydzielinami z gardła lub kałem. Do zakażenia możedojść również drogą kropelkową.

Zakażenie wirusem może przebiegać w postaci bezobjawowej (ale osoba zakażona jest nosicielemi może zakażać inne osoby) bądź mogą towarzyszyć mu niecharakterystyczne objawy takie jak:gorączka, zmęczenie, ból głowy, wymioty, sztywność karku, bóle kończyn. Zakażenie może miećrównież ciężki przebieg, z porażeniem wiotkim, które obejmuje poszczególne grupy mięśni kończyn

4

lub tułowia. Porażenia te są przeważnie niesymetryczne, mogą dotyczyć obu kończyn dolnych lubgórnych, a czasem 4 kończyn jednocześnie. Niedowłady mają zwykle charakter trwały. Dodatkowowśród osób, u których choroba przebiega z porażeniem, 10% to przypadki śmiertelne.Znane są 3 typy wirusa polio i wszystkie mogą powodować porażenia. Aktualnie z przypadkówzakażeń przebiegających z porażeniem najczęściej izolowany jest typ dziki WPV1.

Nie istnieje skuteczne leczenie poliomyelitis. Największe znaczenie mazapobieganie zakażeniompoprzez stosowanie szczepień ochronnych. U dzieci w Polsce, zgodnie z aktualnym ProgramemSzczepień Ochronnych (PSO) stosuje się 4 dawki szczepionki. Pierwsze dwie dawki, zawierającewirusa inaktywowanego (zabitego), podawane są w 1 roku życia w postaci iniekcji (tzw. szczepionkaIPV). Trzecia dawka stanowiąca uzupełnienie szczepienia podstawowego podawana jest w 2 rokużycia (również IPV w formie iniekcji). Czwarta dawka stanowiąca szczepienie przypominające jeststosowana w populacji dzieci w 6 roku życia oraz jest wykonywana podawanądoustnie szczepionką OPV.

Możliwe jest również wykonanie szczepień u innych osób, w oparciu o określone przesłanki i decyzję lekarza.

Ogólne zalecenia WHO dla podróżnych:Osobom podróżującym do krajów występowania poliomyelitis zaleca się sprawdzenie czy posiadają aktualne szczepienie przeciwko chorobie.

Ostateczną decyzję o zastosowaniu dawki przypominającej podejmuje zawsze lekarz.

Ponadto podczas pobytu w rejonach, w których notowane są przypadki poliomyelitis, należypamiętać o zachowaniu następujących zasad:

spożywać jedynie potrawy poddane obróbce termicznej (gotowanie, pieczenie, smażenie,duszenie),

spożywać jedynie pasteryzowane produktu nabiałowe (np. mleko),

spożywać owoce i warzywa jedynie po wcześniejszym umyciu ich niezanieczyszczoną wodą,

nie spożywać (nie kupować) potraw z ulicznych straganów,

nie spożywać sosów, sałatek i surówek przygotowanych z surowych produktów,

nie spożywać mięsa pochodzącego od dzikich gatunków zwierząt np. małp, nietoperzy, itp.,

pić wodę jedynie przegotowaną, ewentualnie napoje butelkowane (jedynie butelki oryginalnie zamknięte), bezpieczne jest spożywanie kawy, herbaty, pasteryzowanego mleka,

nie spożywać lodów przygotowanych na bazie soków i wody (sorbetów),

unikać picia wody z kranu i innych otwartych źródeł, oraz nie stosować kostek lodu wytworzonychz wody zanieczyszczonej,

przestrzegać higieny osobistej, w tym często myć ręce, szczególnie przed spożywaniemi przygotowywaniem posiłków, po wyjściu z toalety, po zmianie pieluch, po kichaniu, kaszlu;

unikać dotykania rękoma okolic ust, oczu i nosa; zakrywać usta i nos podczas kichania i kaszlu;

unikać kontaktu ze zwierzętami; unikać kontaktu z chorymi osobami.

Więcej informacji na temat poliomyelitis znajduje się na oficjalnych stronach:

Światowej Organizacji Zdrowia http://www.who.int/en/

5

Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób w Atlancie http://www.cdc.gov/

Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób

http://www.ecdc.europa.eu/en/Pages/home.aspx

W razie zachorowania w trakcie pobytu należy natychmiast poprosić o pomoc lekarską, zaśw przypadku wystąpienia niepokojących objawów chorobowych po powrocie z ww. rejonównależy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, informując o przebytej podróży.

W celu uzyskania informacji o innych chorobach zakaźnych występujących w tych krajachnależy przed wyjazdem do tych krajów skontaktować się z lekarzem medycyny podróży lublekarzem medycyny tropikalnej, najlepiej nie później niż 4 - 6 tyg. przed planowaną podróżą.

Pozwoli to na przyjęcie zalecanej przez lekarza profilaktyki

Informacje dotyczące bezpieczeństwa w ww. państwach znajduje się na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych w zakładce „Polak za granicą”.

Odsłony: 170