Drukuj

 

CZYM JEST WZW C

Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) zwane cichym zabójcą jest chorobą zakaźną wywołaną przez wirus zapalenia wątroby typu C (Hepatitis C Virus - HCV), zaliczony do kancerogenów klasy I. Wirus ten występuje w sześciu odmianach zwanych genotypami, które oznaczone są numerami od 1 do 6.Na świecie dominują zakażenia genotypem <?xml:namespace prefix = st1 ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags" />1, a w następnej kolejności 2 i 3 HCV. Genotypy 4, 5 i 6 występują przede wszystkim w Afryce i Azji.W USA oraz w większości krajów europejskich genotyp 1 stwierdza się u około 75% zakażonych HCV, a resztę stanowi genotyp 2 i 3.

Ustalenie genotypów ma znaczenie ze względu na przewidywaną skuteczność terapii, która

u zakażonych genotypem 1 wynosi 40-50%, a genotypami 2 i 3 sięga 80-90%, pomimo krótszego

o połowę czasu leczenia.

Zakażenie przebiega bezobjawowo lub objawy są niecharakterystyczne, co powoduje, że choroba rozpoznana zostaje po wielu latach w okresie poważnych zmian chorobowych w wątrobie.

Tylko u 20% chorych zakażenie jest ostre i ustępuje spontanicznie bez przechodzenia w stan

chroniczny. Również wówczas choroba najczęściej nie jest rozpoznawana ze względu na

niecharakterystyczny obraz chorobowy (osłabienie, rozdrażnienie, zaburzenia ze strony przewodu

pokarmowego, objawy grypopodobne itp.).Zakażenia HCV w 80% przypadków przechodzą w postać przewlekłą.

Gdy zakażenie utrzymuje się długotrwale dochodzi podstępnie do systematycznego uszkodzenia

wątroby.Taki niekorzystny przebieg choroby występuje u jednego spośród pięciu pacjentów po około 20-30 latach. W tych przypadkach możliwości farmakologicznego leczenia w zasadzie nie istnieją, a jedyną opcją leczniczą jest przeszczepienie wątroby. Wykrywana wówczas marskość wątroby grozi rozwojem raka wątrobowo-komórkowego a także zagrażających życiu powikłań w postaci wodobrzusza, żylaków przełyku i związanych z nimi krwotoków, problemów z krzepliwością krwi, zaburzeń psychicznych, do śpiączki wątrobowej włącznie.

Zagrożenie ze strony HCV wynika z dużego rozprzestrzenienia się wirusa i braku czynnej

profilaktyki – do tej pory nie została wynaleziona szczepionka przeciw wirusowi HCV.Szczepionki przeciwko wzw A i B nie chronią przed konsekwencjami ze strony wirusa HCV.

Wirusowe zapalenie wątroby typu C zostało uznane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO)

za jedno z największych światowych zagrożeń epidemiologicznych.

Ze względu na wieloletni bezobjawowy przebieg zakażeń HCV, chorobę określa się niekiedy

mianem „wirusowej bomby zegarowej”. HCV jest odpowiedzialny za 40% wszystkich przypadków

przewlekłych wirusowych zapaleń wątroby na świecie.Według szacunkowych danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) liczba ludzi zakażonych tym wirusem na świecie waha sie od 170 do 300 milionów. Każdego roku grupa zakażonych na świecie powiększa sie o kolejne 3-4 miliony a w Polsce liczbę zakażonych szacuje się na ponad 700 tysięcy osób.

Ponadto szacuje sie, że w Polsce 80% zakażeń HCV jest skutkiem zabiegów medycznych, zwłaszcza drobnych, takich jak zastrzyki lub pobieranie krwi.

Do zakażenia może dojść również podczas: wizyty u fryzjera, kosmetyczki, manikiurzystki,

stomatologa, podczas tatuowania ciała czy kolczykowania, a także poprzez kontakt z zakażoną

HCV krwią domowników poprzez używanie tej samej maszynki do golenia czy nożyczek do

paznokci.

Ryzyko zakażenia droga seksualną jest stosunkowo nieduże, wzrasta wraz z liczbą partnerów

seksualnych.

Podobnie rzadko narażone są noworodki urodzone z matek zakażonych HCV. W tych przypadkach

ryzyko to rośnie gdy matka zakażona jest równocześnie wirusem HIV (wywołującego AIDS) lub znajduje się w okresie wysokiej wiremii (obecności wirusa we krwi).

HCV nie przenosi się przez:

• kichanie i kaszel,

• trzymanie za ręce,

• całowanie sie,

• używanie tej samej toalety, wanny, prysznica,

• spożywanie żywności przygotowywanej przez osobę zakażona HCV,

• trzymanie kogoś w objęciach, przytulanie,

• pływanie w tym samym zbiorniku wodnym,

• zabawa z dziećmi, sport (jeśli nie dochodzi do uszkodzeń ciała).

 

ETAPY ROZWOJU CHOROBY

Przebieg choroby

Jak wcześniej wspomniano u około 20% zakażonych wirusem HCV choroba spontanicznie

ustępuje, ograniczając się wyłącznie do ostrego przebiegu zakażenia.

Dowodem przebytego zakażenia jest obecność we krwi przeciwciał anty-HCV.

Dowodem utrzymującego się przewlekle czynnego zakażenia HCV jest obecność zarówno

przeciwciał HCV, jak i kwasów nukleinowych wirusa w surowicy krwi.Wykrycie zakażenia możliwe jest po wykonaniu badania krwi.

Systematyczne namnażanie się wirusa w wątrobie prowokuje odczyn zapalny i włóknienie tego

narządu. Nierzadko towarzyszy temu podwyższona aktywność aminotransferaz (enzymów

wątrobowych we krwi). Nasilający się proces włóknienia może po dłuższym czasie doprowadzić do

marskości wątroby, która jest głównym czynnikiem ryzyka rozwoju raka wątrobowo-komórkowego.

Typową cechą zakażenia HCV jest jego bezobjawowy, trwający niekiedy wiele lat przebieg.

Objawy jeśli wystąpią, to rzadko nasuwają podejrzenie choroby wątroby. Żółtaczka, która jest

typowa dla uszkodzenia wątroby, występuje nie częściej niż raz na 100 chorych. Takie objawy jak

na przykład: długotrwałe zmęczenie, senność, apatia, czy stany depresyjne nie ułatwiają

rozpoznania. W konsekwencji choroba potrafi nawet przez kilkadziesiąt lat pozostawać w ukryciu.

U co najmniej 20% chorych z przewlekłym zapaleniem wątroby dochodzi do rozwoju marskości

wątroby i dalszych następstw chorobowych.

Grupy osób wysokiego ryzyka zakażenia HCV:

• przetoczenie krwi bądź preparatów krwiopochodnych przed rokiem 1993,

• kilkukrotnie hospitalizowani,

• poddani zabiegom chirurgicznym, badaniom endoskopowym i np. częstym badaniom krwi,

• pracownicy służby zdrowia, straży pożarnej, policji narażeni na urazy,

• przyjmujący narkotyki droga dożylna lub do nosowo,

• korzystający z salonów tatuażu, kolczykowani.

W obliczu braku szczepionki przeciwko HCV jedyną metodą zapobiegania zakażeniu jest

unikanie sytuacji niosących takie ryzyko.

Sterylizacja narzędzi, przestrzeganie zasad higieny i dokładnych procedur zabiegów medycznych

w znacznym stopniu zapobiega rozprzestrzenianiu się HCV . Każdy pacjent ma prawo zażądać od

pracowników służby zdrowia używania jednorazowych igieł, stosowania rękawiczek jednorazowego

użytku podczas pobierania krwi. Nie korzystaj z cudzych przyborów kosmetycznych!

EPIDEMIOLOGIA

Według szacunków WHO jeśli nie podejmie się w najbliższym czasie powszechnych badań przesiewowych oraz terapii osób wymagających leczenia, liczba zgonów spowodowanych HCV zwiększy się w najbliższych latach kilkukrotnie.

Zgodnie z szacunkami Polskiej Grupy Ekspertów HCV, popartymi przeprowadzonym niedawno

badaniami epidemiologicznymi, liczba zakażonych w Polsce może wynosić ok. 730 000 czyli 1,9 %

populacji przy czym zdiagnozowanych do tej pory zostało jedynie około 49 500 osób.

W konsekwencji setki tysięcy ludzi w Polsce nie są świadomi swojej choroby.

Podstawową trudnością w zwalczaniu zagrożeń HCV jest anonimowość osób zakażonych

ściśle związana z podstępnym, bezobjawowym przebiegiem tego zakażenia. Część z nich bez

niezbędnego leczenia zagrożona jest ryzykiem poważnych chorób i zgonów.

          Opracowała na podstawie materiałów programowych Iwona Marchlewska z Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Iławie

Odsłony: 270